Afgelopen januari werd het eerste Landmark Library atelier georganiseerd in Leuven. Bibliotheekdirecteuren uit heel Europa die een bouwproject achter de rug hadden, of op het punt stonden een nieuwe bibliotheek te bouwen, wisselden ervaringen uit. Plaats van het atelier was het Tweebronnen gebouw, waarin sinds kort de bibliotheek en het archief gevestigd zijn. Een voormalige Technische School uit in gebruik genomen in 1942 naar ontwerp van architect Henry van de Velde (1863 – 1957).
In plaats van het oude gebouw te renoveren is het gekozen voor slopen en opnieuw opbouwen. De maatvoering is hierbij aangepast om tegemoet te komen aan de nieuwe functies die het gebouw moest herbergen. Het gebouw ziet er prachtig uit met mooie materialen, ruimtes en doorzichten. Maar met de inrichting gaat naar mijn idee het een en ander mis.
Allereerst de boekenkasten. Het zijn stalen stellingen in dezelfde zacht gele kleur als de wanden. De kleur van de gestucte wand is origineel Van de Velde en daarmee een gegeven. Voor de kasten zou ik kiezen voor meer contrast met de muur en een meer gesloten opzet, waardoor de kasten er minder rommelig uitzien. Het lichtgrijs gemarmerde linoleum levert ook weinig contrast op, waardoor alle objecten in elkaar over lijken te lopen. Dit gaat ten koste van de ruimtelijke werking.
De plaatsing van functies en meubels buit de ruimte en de lichtval onvoldoende uit. De inrichting komt over als ‘toevallig’. Open plekken waar ruimtelijk niet veel te beleven is en geen mogelijkheden tot ontspanning in de mooie stukken van het gebouw. De verlichtingsbakken aan het plafond zijn weinig subtiel gemonteerd en de afwerking laat te wensen over. De verlichting is eentonig en koud. Al met al mis ik in de inrichting de visie die wel in het gebouw zit. Mogelijk is een te beperkt budget oorzaak van deze inrichting, misschien is het een gevolg van angst om het gebouw geen onrecht aan te doen. Het omgekeerde lijkt nu het geval te zijn.
De bibliotheek van Antwerpen staat binnenkort voor een vergelijkbare opgave als Leuven: het in gebruik nemen van een gebouw dat een andere functie had en een flinke dosis historie met zich meeneemt. Het enorme complex van de voormalige Fordgarage Permeke in de stationsbuurt moet het nieuwe onderkomen van de bibliotheek worden. Ik hoop dat er bij de verbouwing van Permeke meer lef wordt getoond en aandacht wordt besteed aan de inrichting en de bijbehorende materialisering, want het gebouw zelf wordt er ook beter van.